|
|
Çelik Hasır |
 |
ÖZELLİKLERİ
Çelik
hasır, geniş satıhlı dikey ve yatay betonarme
elemanların teçhizat malzemesidir. Soğuk
çekilerek mukavemeti arttırılmış ve
nervürlendirilmiş çelik çubukların birbirine
nokta kaynağı ile milimetrik hassasiyette
bağlanmaları ile imal edilirler. Hasır
boyutları ve kafes aralıkları istenilen
şekilde ayarlanarak imal edilebilmektedir.
|
 |
|
İMALAT
ÇEŞİTLERİ
Betonarme
inşaatlarda kurallara göre en ince
4 mm
en kalın
9 mm'lik çubuklar kullanılır. Bu
ikisi arasında istenilen çapta çelik hasır
üretilebilir. Çubuk araları istenilen ölçülere göre
ayarlanabilmektedir. Momentin fazla olduğu yerlerde
daha sık, donatının az gerektiği yerlerde daha seyrek
imal edilebilmektedir.En geniş 2.80 m. boy, 10 m. olabilmektedir. Fakat
nakliye söz konusu olunca standart ebatlarımız 2.15 x 5.00 m. olarak saptanmıştır.
(Bu ebatlar kamyon kasalarının taşıma kapasitesinden
kaynaklanmaktadır.)
Demir kesitin fazla olması gereken yerlerde
boyuna çubuklar çift olarak imal edilmektedir.
Daha fazla ke sit gereken yerlerde ise çubuk
araları sıklaştırılmakta, beton yüksekliğine
göre iki veya üç kat kullanılmaktadır.
|
|
|
Hasırların Eklenmesi
|
|
Yüzeysel
taşıyıcı sistemlerde çelik hasır kullanırken
boyuna ve enine eklemeler gerekecektir. Bu ek
yerlerindeki bindirme miktarları yandaki şekil
esaslarına göre yapılır. (ŞekiI-6) |
|
|
|
Şekil 6
|
|
Taşıyıcı
çabuklarda bindirme boyu, taşıyıcı çubuk
yönünde 35 cm'den az olmamak şartı ile en az
üç göz aralığı kadardır. Şekil 7'deki çift
çubuklu Q hasırlarında kenar çubuklarının
dörder adedi çift yapılmaz. Çünkü, yanındaki
hasırla üst üste eklendiğinde, ek bölgesinde
boy çubukları gene çift olmaktadır.
|
|
|
|
Şekil 7
|
|
R tipi
hasırların ek yerlerindeki bindirme boyları,
15 cm'den az olmamak şartıyla en az bir göz
açıklığı kadar olmalıdır. (Şekil-8)
Şekil
9'daki çift çubuklu R hasırlarında kenar
çubuklarının 2'şer adedi çift yapılmaz, çünkü
yanındaki hasırla üst üste eklendiğinde, ek
bölgesindeki boy çubukları gene çift
olmaktadır.
|
|
|
|
|
Şekil 8 |
Şekil 9 |
|
|
Projelendirilirken çelik hasırlara numara
verilir ve çalışma istikameti gösterilir.
Planda verilen numaralar gönderilen çelik
hasırların her birinin üzerine tek tek
kaynaklanır. Montaj yapılırken planda
gösterilen yere aynı numaralı hasırın
konulması yeterlidir.
Kesmeye tabi tutulan
veya tutulmayan tüm standart hasırlar
(5.00/215) proje üzerinde numaralandırılırlar
2 ve 3 gibi. Standart hasırlardan kesilmek
sureti ile projeye uygun olarak yerleştirilen
hasırlar ise, 2a 3a şeklinde numaralandırılır.
|
|
Kalıba Döşenmesi
|
|
Plana
uygun olarak önce alt donatı döşenir. Döşemeye
binanın köşelerinden başlanır. Plağa mesnet
teşkil eden duvarların üzerine hasır en az
döşeme kalınlığı kadar binmelidir.
Hasırların betonarme kirişlere ve hatıllara
oturması halinde bunların etriyeleri arasından
kirişin içine girebilmesi için, hasırın kiriş
içine girmesini önleyen kirişe paralel
çubuklar uygun yerlerinden kesilirler.
Hasırların birbirine eklenmeleri plandaki
ölçüler kadar üst üste bindirilmeleri ile
yapılır. Bağlamak gerekmez.
|
 |
|
|
|
Şekil 4
Çelik
Hasırın Kirişe Girmesi
|
|
Şekil-4'de görüldüğü gibi iki taraftan da
hatıla veya kirişe oturan hasırların, önce bir
tarafını mümkün olduğu kadar kirişin içine
soktuktan sonra, hasırı ortadan biraz yukarı
kaldırmak sureti ile diğer kenarında kiriş
içine yerleştirilmesi pratik olur.
|
 |
|
Şekil 5
|
|
Açıklık
donatışı döşendikten sonra mesnet donatısının
döşenmesine geçilmeden evvel pabuçlar
yerleştirilir. Mesnet hasırlarının ortaları
kiriş veya hatıl demirlerine, uçları ise
pabuçların üzerine oturur. Pabuçların
birbirine olan mesafesi 1-2 m. kadardır.
Mesnet pabuçları şantiyelerde artan St 1
demirinin değerlendirilerek Şekil-5'te
görüldüğü gibi bükülmesi ile elde edilir.
Mesnet donatılarını da tellerle bağlamaya
gerek yoktur.
Mesnet hasırlarının. Taşıyıcı
çubukları yukarıda olmalıdır ve mesnede daima
dik gelecek şekilde yerleştirilmelidir.
|
|
İstifleme
|
 |
Hasırlar
döşenirken aksaklık olmaması için istif
esnasında itina göstermek gerekir. Şantiyeye
gelen her hasırın üzerine kalıp planında o hasır
için verilmiş numarayı ihtiva eden birer etiket
takılmıştır ve özel olarak renklendirilmiştir.
Hasırlar bu numaralara göre ayrı, ayrı istif
edilirler.
|
|
Nakliye
|
|
 |
Hasırlar kamyonlar veya yük vagonları ile
nakledilir. Vasıtalardan aşağı fırlatılmak
sureti ile boşaltılmayıp, işçiler
tarafından teker, teker indirilir. Bir
hasırın ortalama ağırlığı 10 ila 40 Kg.
arasındadır. Pek tabiidir ki şantiyede vinç
varsa paketler halinde vinçle boşaltmak daha
da kolaylık sağlar.
-
Her hasırın üzerine projedeki poz numarası
konulur.
-
Projeye hasırların nasıl kesileceğini
gösteren bir kesme programı eklenir.
-
Hasırlar yerleştirilirken döşemenin
taşıyıcı yönünde boylamasına
yerleştirilir.
-
Pratikte hasırların uçları mesnetlerde,
mesnedin dış yüzüne kadar uzatılır.
-
Hasırların yan yana eklenmesi şöyle olur:
Alt teçhizatta, dal döşemelerde 3 göz (50
cm), hurdi döşemelerde ve üst teçhizatta
bindirmeler 1 göz (20 cm) olur
|
|
|
|
|
